Correct geïdentificeerd?

De vraag is of alle wijnstokken in Umbrië die Trebbiano Spoletino-wijnen produceren correct zijn geïdentificeerd. Naast de verschillende wijnstijlen is er een aanzienlijke variatie in het uiterlijk van de druiven.

Bijzonder ras

De dikke schil van trebbiano spoletino stelt hem in staat zichzelf zelfs in de moeilijkste jaren te verdedigen, terwijl hete en droge oogsten geen bedreiging vormen dankzij zijn kracht en de natuurlijke zuurgraad van de druiven, die resulteren in de juiste balans bij de rijping. Mede hierdoor is trebbiano spoletino een bijzonder druivenras.

Andere trebbiano’s

Hoewel de diverse trebbiano’s vaak als één groep worden beschouwd, zijn het volgens recent onderzoek verschillende druivenrassen met enkele gemeenschappelijke kenmerken. Trebbiano spoletino en trebbiano abruzzese zijn de enige twee die momenteel als verwant worden beschouwd, maar zelfs hier is de precieze aard onzeker, en de wijnen ervan zijn vaak heel verschillend.

Wijnstijlen

De stijl van de geproduceerde wijn verschilt sterk, van zeer bloemig tot sauvignon blanc-achtig of vrij neutraal. Sommige worden gemaakt als frisse, droge witte wijnen, vergist en gerijpt in rvs-tanks, al dan niet met schilcontact, mousserende wijnen, amforawijnen, rijke vat-gefermenteerde wijnen met houtopvoeding of oxidatieve inweking op de schillen, soms voor oranje wijn. De laatste tijd gaan stemmen op om trebbiano spoletino meer bekendheid te geven door de wijnstijlen te beperken tot slechts één. 

DOC-regels

De Spoleto Trebbiano Spoletino DOC werd pas in 2011 toegekend. Volgens de regels moet een Bianco minstens 50 procent trebbiano spoletino bevatten. Voor Trebbiano Spoletino Spumante (mousserend) en Passitio moet dit minstens 85 procent zijn. Spoleto Trebbiano Spoletino DOC kan ook in de "Superiore" versie worden geproduceerd: in dit geval zijn echter een hoger alcoholgehalte en een hoger extractgehalte vereist.

Herontdekt

Vroeger stonden 150 ha van het ras geplant in het grotere Montefalco gebied, maar slechts 50% daarvan kwam uit Spoleto, het dorp waarnaar de variëteit is vernoemd. Destijds beschouwde bijna niemand trebbiano spoletino als een nobele druif. Vanwege het risico op uitsterven werd trebbiano spoletino rond de jaren 2000 herontdekt en het ras is de laatste jaren steeds populairder geworden. Nu kun je aan één wijnstok 1,5 kg druiven vinden waardoor de wijn totaal anders is dan vroeger.

Uitbreiding van de DOC op komst

Omdat de vraag naar witte wijn de laatste tijd is toegenomen ten koste van die naar rode, zien de producenten van Trebbiano Spoletino kansen. Het wachten is op de officiële toestemming om het DOC-gebied te vergroten, zodat de andere 100 hectare de naam ook mogen gebruiken.

Productie

In 2021 produceerde de regio Montefalco slechts 250.000 flessen Trebbiano Spoletino. In 2025 was de productie al verdubbeld tot 500.000, en het zal waarschijnlijk opnieuw verdubbelen wanneer de regio uitbreidt. Trebbiano spoletino is een druivenras om wijnen met karakter te maken. Oenologen zijn dol op trebbiano spoletino omdat het een leuk ras is om mee te werken.

Colle Ciocco

Dit wijnbedrijf – anno 1935 - is te vinden op 150 meter van het historische centrum van Montefalco, op de Colle Ciocco heuvel met eeuwenoude olijfbomen. Eigenaars zijn sinds de jaren negentig de broers Lamberto en Eliseo Spacchetti, wijnmaker is Massimiliano Caburazzi. Zij begonnen met het opnieuw beplanten van de wijngaarden, in 2005 gevolgd door de bouw van een nieuw bedrijfsgebouw voor productie en opslag, met de nieuwste apparatuur.

Wijngaarden

De 12 ha wijngaarden liggen op gemiddeld 400 m hoogte in heuvels met diverse microklimaten en klei-kalksteenbodems. Ze bevinden zich in de gehuchten Pietrauta (rode wijn Sagrantino), Casale (witte wijn Trebbiano Spoletino) en Cortignano.

Aanplant

4 ha sagrantino
2 ha sangiovese
2 ha trebbiano spoletino
0,5 ha grechetto
0,5 ha viognier
0,5 ha merlot

Productie

Het familiebedrijf Colle Ciocco/ Agricola Spacchetti produceert 9 wijnen, rode, rosé, witte en mousserende:

Witte wijnen

• Montefalco Bianco DOC
• Clarignano Montefalco Grechetto DOC
• Tempestivo Trebbiano Spoletino DOC

Rosé

• Brixio Rosato

Rode wijnen

• Montefalco Rosso DOC
• Montefalco Sagrantino DOCG
• Montefalco Sagrantino Passito DOCG

Mousserend

• Tempestivo in Bolla

Laat geoogste witte wijn

• Dolce Antico, Trebbiano Spoletino Passito IGT

Geproefd

De producent stuurde 4 proefflessen witte wijn op ter beoordeling. Colle Ciocco heeft in Nederland geen importeur. De vermelde prijzen zijn consumentenprijzen in de online shop van de producent.

***+ Montefalco Bianco DOC 2024, Colle Ciocco

Blend van 70% trebbiano spoletino, 20% viognier en 10% chardonnay. Handmatig geoogst in september en oktober. Zachte persing, koude statische bezinking, vergist in rvs-tanks bij gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 4 maanden op de fijne lie in rvs-tanks, daarna 3 maanden flesrijping. Productie 3.300 flessen. Alc. 13%. € 10,00.

K goudgeel met goede concentratie

G krachtige, karaktervolle aroma’s van bloemen, citrus, meloen, iets banaan, vanille, walnoten en natte krijtrotsen

S rauw cakebeslag, boter, ananas, energieke zuren zorgen voor veel expressie

A vooral de zuren blijven lang na

T uitstekende aperitief, prima bij gerookte paling vanwege de hoge zuurgraad, keurige prijs

*** Montefalco Grechetto ‘Clarignano’ DOC 2023, Colle Ciocco

Blend van 85% grechetto en 15% viognier. Handmatig geoogst in september. Zachte persing, koude statische bezinking, vergist in rvs-tanks bij gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 4 maanden op de fijne lie in rvs-tanks, daarna 3 maanden flesrijping. Productie 3.000 flessen. Alc. 13,5%. € 10,00.

K licht tot gemiddeld geconcentreerd groengeel

G kruidig en levendig, Granny Smith, peterselie, selderij en gras, aarzelend bloemenaroma

S hazelnoot, afgeronde zuren, droog met voldoende vulling, tart van rijpe appel met fenegriek

A aangename bitters zijn nog lang te proeven

T harmonisch en tamelijk neutraal, zal mooi combineren met gegrilde kip of blanquette de veau, redelijke prijs

***(*) Trebbiano Spoletino ‘Tempestivo’ DOC 2024, Colle Ciocco

100% trebbiano spoletino. Handmatig geoogst in oktober. Inweking op de schillen, zachte persing, koude statische bezinking, vergist in rvs-tanks bij gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 3 maanden op de fijne lie in rvs-tanks, daarna 3 maanden flesrijping. Productie 3.000 flessen. Alc. 13,5%. € 13,00.

K mooi geconcentreerd goudgeel

G vol en rijk, zeer krachtig, citrus, amandelen, steenvruchten en nat mos, foelie, laurier, sinaasappelschil en vochtige kalkstenen

S mond vullende inzet waarbij alle aroma’s terugkomen, samen met boterkoek

A vrij langdurig, boterig, iets bittere amandelen, de zuren zijn prachtig geïntegreerd

T voorname, stevige wijn, zuren in de hoofdrol geven levendigheid, nu al erg goed, maar met de nodige jaren ontplooiing in het vooruitzicht; verrassend gunstig geprijsd

**** Trebbiano Spoletino ‘Tempestivo’ DOC 2023, Colle Ciocco

100% trebbiano spoletino. Handmatig geoogst in oktober. Inweking op de schillen, zachte persing, koude statische bezinking, vergist in rvs-tanks bij gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 3 maanden op de fijne lie in rvs-tanks, daarna 3 maanden flesrijping. Productie 3.000 flessen. Alc. 13,5%. € 13,00.

K geelgroen, wat lichter dan de vorige wijn

G elegante stijl, mineraal getypeerd, perzik, passievrucht, artisjok, boterkoek met blonde karamel

S de zuren zijn nog meer geprononceerd, krachtig en vol energie

A zeer lang en krachtig, fijne bitters, de complexiteit komt pas aan het eind tevoorschijn

T spannende bewaarwijn met complexe tonen, de zuren bepalen de stijl, na enkel jaren flesrijping zullen geur en smaak zich nog meer hebben ontwikkeld, zeer gunstige prijs

Tenuta Alzatura

Eind jaren '90 nam de familie Cecchi, producent van Chianti Classico, het wijngoed Tenuta Alzatura in Montefalco, Umbrië over. Tenuta Alzatura omvat drie verschillende wijngaarden – San Marco, Alzatura en Monterone – met een totale oppervlakte van 30 ha. De productie omvat rode en witte wijnen: Montefalco Sagrantino, Montefalco Rosso en Montefalco Bianco. Het wijngoed heeft in Nederland geen importeur, de vermelde prijzen zijn door de producent verstrekte richtprijzen voor de consument.

Geproefd

Van de producent ontving ik ter beoordeling proefflessen van twee wijnen. Het wijngoed heeft in Nederland geen importeur, de vermelde prijzen zijn door de producent verstrekte richtprijzen voor de consument.

****(*) Montefalco DOC Bianco Cortili 2025, Tenuta Alzatura

100% trebbiano spoletino uit wijngaarden op 370 m hoogte, met gemengde bodemsamenstelling. Biologische wijnbouw met certificering. Snoeiwijze Guyot, plantdichtheid 5.000 stokken/ha. Geoogst met selectie, rendement 50 hl/ha. Productie 11.000 flessen. Alc. 13%. € 10,00 tot € 15,00.

K groengeel met gemiddelde concentratie

G stuivend en karaktervol, complex geheel van witte bloemen, amandelen, boter, grapefruit, iets meloen, mango, lychee, iets munt, asperges en schorseneren, verfijnd en speels

S marsepein, spannend, verfijnd en vol tegelijk, voorbeeldig verpakte zuren, zacht en sappig

A zeer lang met ziltheid en amandelbitters

T prachtig in evenwicht, speeksel opwekkend, bij langoustines of st. Jacobsmosselen met saffraan, zeer gunstige prijsindicatie

***** Montefalco Bianco Aria di Casa 2023, Tenuta Alzatura

100% trebbiano spoletino uit wijngaarden op 370 m hoogte, met gemengde bodemsamenstelling. Biologische wijnbouw met certificering. Snoeiwijze Guyot, plantdichtheid 5.500 stokken/ha. Later en rijper dan gemiddeld geoogst met selectie, rendement 57 hl/ha. Vergist en 10 maanden opgevoed in eiken vaten van 500 liter, daarna minimaal 6 maanden flesrijping. Productie 3.000 flessen. Alc. 12,5%. € 30,00 tot € 35,00.

K fonkelend goudgeel

G explosief en zeer complex, fascinerend geheel van cantharellen, mandarijnenschil, paranoten, perziken, Doyenné du Comice, kervel, dragon en honing

S alles komt terug: honing, boter en subtiele witte peper, sublieme houttoepassing zonder enige overdrijving, alles volkomen in balans

A bitters en zuren, zeer lang, complex en harmonisch

T topwijn waarbij alles klopt, niet zwaar maar wel zeer geconcentreerd, bij gebraden patrijs met cantharellen, de wijn is de prijs volledig waard