Rosé of wit

Pinot gris ontstond ooit als mutatie van pinot noir. De druiventrossen zijn klein en de druiven zijn bolvormig, met zeer zoet en geurig vruchtvlees. De druiven hebben een dikke schil die kan variëren van roze via lichtrood tot poederblauw. Als de schillen mee gisten levert dit een bleke rosé wijn op, maar als de druiven direct worden geperst is het resultaat een witte wijn. Pinot gris kan veel suikers opbouwen maar heeft een lage zuurgraad. De geur is vaak die van honing, bijenwas, peperkoek en gekonfijt fruit. De soepele, delicate smaak heeft aroma’s van o.a. vers fruit (witte perzik, abrikoos, framboos) tot meer uitgesproken tonen (exotisch fruit, wilde bloemen).

Reuilly en Châteaumeillant

In de AOP Reuilly (Centraal Loire) zijn 54 wijnproducenten actief. De 300 ha wijngaarden zorgen voor een gemiddelde jaarlijkse opbrengst van 13.500 hl wijn. Van de oogst wordt 12% geëxporteerd. Deze AOP omvat 6 gemeenten, Reuilly, Diou, Lury-sur-Arnon, Chéry, Lazenay en Preuilly. Pinot gris vertegenwoordigt 0,8% van de wijnstokken die in Centre-Loire worden geplant, verspreid over de appellaties Reuilly en Châteaumeillant.

Wijngaarden

De wijngaarden van Reuilly liggen op heuvels met middelhoge hellingen of op terrassen, met diverse bodemsoorten, o.a.

• Juraformaties
• Portlandian (vrij harde kalksteen)
• Kimmeridgien: zachte kalksteen en mergel, soms fossielen van schaaldieren
• Boven-Oxfordiaan: harde kalksteen of zachte grindachtige kalksteen
• Krijtformaties
• Slibzand op zanderig grind
• Slibzand op zware, licht grindachtige klei
• Kalksteen
• Vuursteenklei
• Grind en zand

v.l.n.r. kalkbodem, kalk-klei-mergelbodem, klei met vuursteenbodem

zabd- en grind bodem

Klimaat

Het klimaat is gematigd met een continentale tendens, met sterke temperatuurverschillen variërend van -1°C in de winter tot +26°C in de zomer. De neerslag bedraagt 600 tot 800 mm per jaar, maar kan soms sterk variëren en leiden tot verschillende rijpingsfasen.

Druivenrassen

De aangeplante druivenrassen van de AOP Reuilly zijn sauvignon blanc, pinot noir en pinot gris. Pinot gris vertegenwoordigt 0,8% van de wijnstokken die in Centre-Loire zijn geplant, exclusief in de AOP’s Reuilly en Châteaumeillant. Er worden lichtgekleurde rosés van gemaakt.

Pinot gris

Pinot gris vertegenwoordigt 0,8% van de wijnstokken die in Centre-Loire zijn geplant, exclusief in de appellaties Reuilly en Châteaumeillant. Van pinot gris druiven worden hier lichtgekleurde rosés gemaakt, soms met een scheutje pinot noir. De AOP Reuilly Pinot Gris Rosé bestaat sinds 1961.

Vinificatie van Reuilly Pinot Gris Rosé

Roséwijnen worden meestal verkregen door de druiven direct te persen (rosé de presse), minder vaak door te beginnen met enkele uren schilcontact (rosé de saignée). De contacttijd van de schillen met het sap is kort, vandaar de zeer lichte kleur.

De gisting verloopt daarna op dezelfde manier als bij witte wijn, d.w.z. bij gecontroleerde temperatuur van 18 tot 22°C. De direct geperste rosé is fris en elegant met aroma's van wit fruit. De rosé met schilcontact ontwikkelt vaak een meer vineus karakter.

Verschillende producenten van Reuilly Pinot Gris Rosé stuurden proefflessen op ter beoordeling.

Domaine Dyckerhoff

Dit familiebedrijf van Christian en Bénédicte, met ongeveer 8 ha aan wijngaarden, werd begin jaren 2000 gevestigd in het dorp Plou, langs de Arnon, een zijrivier van de Cher.

***+ Pinot Gris Rosé ‘Petit Gris’ 2024, AOP Reuilly, Domaine Dyckerhoff

100% pinot gris van gemiddeld 20 jaar oude stokken in diverse percelen. Van terrasbodems bedekt met grind op een onderbodem van klei en kalk. Plantdichtheid 6.000 stokken/ha. Gecertificeerde wijnbouw HVE 3, het hoogste niveau. Mechanische oogst, rendement 45 hl/ha. Opvoeding 6 maanden op de fijne lie. Productie 10.000 flessen. Alc. 13,5%, zuren 3,38 g/l, restsuiker 1,49 g/l. Imp. Vinsdegilles.nl Consumentenprijs € 13,94 (2021, in de aanbieding, normaal € 18,59).

K licht oranje met grijs

G levendig met minerale impressie, bloemen en iets honing en drop, banaan en wat rode grapefruit, iets bosgrond

S vrij volle inzet met wat boter, amandelen, ananas en honing

A flinke lengte met pittige zuren, een vleugje witte peper en wat tannine uit de druivenschillen

T frivole, speelse dorstlesser

Domaine Joseph De Mestre

Joseph en Marie De Mestre begonnen hun wijngoed in 2020 met de productie van Menetou-Salon en Reuilly wijnen. In Reuilly werd Domaine de Reuilly overgenomen van Pierre Jacolin en Denis Jamain, met 24 ha wijngaarden. De wijnbouw is gecertificeerd biologisch en op 9 ha worden biodynamische methodes toegepast. Op 4 ha staat pinot gris aangeplant. Op de paden tussen de wijnstokken staat gras. Sinds 15 jaar worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Het rendement wordt strikt beperkt en er worden uitsluitend druiven geplukt die gezond en optimaal rijp zijn. De vinificatie en opvoeding gebeurt met minimaal ingrijpen. De kelder is voorzien van de modernste apparatuur.

Geproefd

De producent stuurde proefflessen van drie verschillende cuvées. Importeur is Bosman Wijnkopers.

****- Pinot Gris Rosé ‘Rabbit’ 2023, AOP Reuilly, Domaine Joseph De Maistre

100% pinot gris van gemiddeld 30 jaar oude stokken in diverse percelen met siliciumgrind bodems. Plantdichtheid 4.000 stokken/ha. Mechanische oogst, rendement 40 hl/ha. Inweking op de schillen in de pers, daarna direct geperst. Vergist bij lage temperatuur. Opvoeding 5 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Productie 10.000 flessen. Alc. 13,5%. Niet te koop bij Bosman Wijnkopers. Consumentenprijs op het wijngoed € 12,00.

K licht goudkleurig met iets oranje en grijs

G in aanvang verfijnd en wat gesloten (heeft lucht nodig), mineraal getypeerd, zuiver fruit van reine-Claude, iets boterig

S vol en tamelijk rijk, evenwichtig, banketbakkersroom

A lang tot zeer lang, rechtlijnig

T complete wijn met fraaie, zeer hechte balans en een scherpe prijs

***(*) Pinot Gris Rosé ‘Les Fossiles’ 2025, AOP Reuilly, Domaine Joseph De Maistre

100% pinot gris van gemiddeld 30 jaar oude stokken uit de wijngaard Les Fossiles met kalk-klei bodem. Plantdichtheid 4.000 stokken/ha. Biologische en biodynamische wijnbouw met certificering van Demeter. Mechanische oogst, rendement 40 hl/ha. Inweking op de schillen in de pers, daarna direct geperst. Vergist bij lage temperatuur. Opvoeding 5 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Productie 2.300 flessen. Alc. 12%. Consumentenprijs bij Bosman Wijnkopers € 20,95 (2023).

K oranje-grijs met gemiddelde concentratie

G krachtig en puntig door minerale ondersteuning, cantaloupe meloen, witte peper, rabarber, gekonfijt fruit, bloemen, stijlvolle frisheid

S elegant en speels, zuiver fruit van meloen en perzik, bittere amandelen

A zeer veel lengte, blijft in balans

T prima bewaarwijn met veel verfijning en spanning

***(*) Pinot Gris Rosé ‘Les Chênes’ 2023, AOP Reuilly, Domaine Joseph De Maistre

100% pinot gris van gemiddeld 30 jaar oude stokken in diverse percelen met silicium-kalk bodems. Plantdichtheid 4.000 stokken/ha. Biologische wijnbouw met certificering. Mechanische oogst, rendement 40 hl/ha. Inweking op de schillen in de pers, daarna direct geperst. Vergist bij lage temperatuur, daarna malo. Opvoeding 9 maanden in 1-3 jaar oude barriques. Productie 1.057 flessen. Alc. 13,5%. Consumentenprijs bij Bosman Wijnkopers € 24,95 (2022).

K goudgeel, fonkelend en goed geconcentreerd

G boter, amandelen, sukade, herfstbloemen, perzik, veel invloed van de malo, wat vluchtige zuren die met openstaan plaats maken voor sinaasappel en grapefruit

S vol en rijk, karamel en boter, krachtig en mond vullend, de boter is nogal dominant

A gemiddelde lengte met vooral boter

T de malo heeft te veel invloed en mag wat minder zijn, dit resultaat mist wat spanning en frisheid

Domaine Cordaillat

Dit wijngoed met 16 ha bevindt zich langs de rivier Arnon. De exploitatie werd overgenomen in 2017 en er werd direct begonnen met verbetering. Insecticiden en anti-botrytis middelen werden verbannen, de bodem werd voortaan bewerkt en de paden tussen de wijnstokken kregen begroeiing met gras. De wijngaarden hebben sinds 2019 een certificaat van HVE en de wijnbouw is vanaf 2021 biologisch gecertificeerd, met vanaf 2024 een desbetreffende vermelding op het etiket van de fles.

De producent stuurde 2 cuvées op ter beoordeling. Er is geen importeur in Nederland, de vermelde prijzen zijn consumentenprijzen op het wijngoed.

***(*) Pinot Gris Rosé ‘Tradition Gris’ 2025, AOP Reuilly, Domaine Cordaillat

100% pinot gris van een kalk-klei bodem. Lichte inweking op de schillen. Alc. 13,5%. € 13,50.

K licht zalmkleurig met wat grijs

G goede concentratie van klein rood fruit, golden delicious appel en abrikoos, rijpe walnoten, grasboter

S sappig en zeer fruitig met aangename zuren, de aroma’s van de geur zetten zich voort

A vrij lang en zilt met wat bitters van grapefruitschil

T lichtvoetig en speels, heerlijke dorstlesser, prima aperitief maar ook bij witte asperges met beurre blanc

**** Pinot Gris Rosé ‘Les Sables’ 2023, AOP Reuilly, Domaine Cordaillat

100% pinot gris van de monopole wijngaard Les Sables met een kalk-kiezel bodem. Lichte inweking op de schillen. Opvoeding 9 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Alc. 13%. € 14,60.

K licht zalmkleurig met grijs

G elegant, bloemen, meloen, kiwi, verse pruimenschillen, vers gemaaid gras, vrij complex

S strak en beendroog, zeer geschakeerd met sappig rijp fruit en lichte kruidigheid, complex en rechtlijnig van geur tot en met finale

A lang, blijft fris

T uitgewogen, gastronomisch zeer goed inzetbaar bij veel gerechten, bovendien met een scherpe prijs

Domaine Bigonneau

Dit wijngoed is te vinden in de plaats Brinay, nabij Vierzon in het departement Cher. De productie bestaat uit wijnen van de AOP’s Reuilly en Quincy.

Rond de jaren tachtig van de vorige eeuw plantte Gérard Bigonneau een wijngaard aan op de hellingen van de gemeente Reuilly. Momenteel beheert zijn dochter Virginie de exploitatie van het wijngoed van 20 ha. Op de zanderige, grindachtige en klei-kalksteen bodems staan de drie rassen van de AOP’s Quincy en Reuilly, sauvignon blanc, pinot gris en pinot noir.

De producent stuurde ter beoordeling een fles op. De importeur is Sligro, de horecaprijs ex. BTW van deze wijn is € 7,99 (nu bij 2 flessen € 5,99 ex. BTW per fles)

***(*) Reuilly Rosé 2024, Domaine Bigonneau

100% pinot gris van 20 jaar oude stokken op een zeer stenige bodem met een onderlaag van kalksteen. De wijngaard ligt op het zuidoosten en biedt uitzicht op de Arnon-vallei. Tussen de rijen wijnstokken bevindt zich gras. Mechanische oogst met handmatige selectie voordat de oogstmachine arriveert. Rendement 50 tot 60 hl/ha. Alc. 13,5%.

K goed geconcentreerd rosé-crème

G puntig en mineraal getypeerd, elegant, vrij krachtig, boerenerf, natte bosgrond en bleekselderij

S rijke fruittonen, bleekselderij, iets tannine uit de druivenschillen, stevig karakter

A tamelijk lang met bittere amandeltonen

T geschikt bij de maaltijd, met name bij kruidige, zoals Thaise, gerechten

Domaine du Coudray

Het Domaine du Coudray ligt in de gemeente Civray, ten westen van Bourges. Philippe Nivet en Michel Savoie begonnen hier in 1995 met wijnbouw in de AOP Quincy. Het domaine wordt nu geleid door Julien Jansen en Vincent Nivet. In 2008 zetten zij de wijnbouw om in biologisch met certificering van Ecocert, waarmee zij de filosofie van hun voorgangers voortzetten, die deze 20 jaar eerder al hadden toegepast. In 2013 breidden zij het wijngoed uit met 0,8 ha pinot gris in de AOP Reuilly. Vanaf 2017 worden ook biodynamische technieken toegepast.

De producent heeft geen importeur in Nederland en stuurde ter beoordeling een fles wijn op.

*** Reuilly Rosé 2024, Domaine du Coudray

100% pinot gris van wijngaarden met een zand-grind bodem aan de oever van de Cher. Vergist en opgevoed in rvs-tanks. Alc. 12,5%. Consumentenprijs op het wijngoed € 14,00.

K goudgeel met een zweem van groen, allesbehalve rosé

G bloemen, iets banaan en cox orange appel, wat boter, puntige minerale impressie

S zeer zilte aandronk, daarna appel en citrus, de flinke zuurgraad geeft een hard mondgevoel

A gemiddelde lengte

T wellicht vroeg geoogst, vandaar de kleur, de hoge zuurgraad en de tonen van onrijp fruit

Domaines Tatin

Jean Tatin nam in 1988 de graanboerderij in Brinay over van zijn vader. Al snel ging hij over op wijnbouw. Domaines Tatin heeft nu 10 ha in Reuilly. Dochter Maroussia – oenologe en landbouwkundige - heeft sinds 2010 de leiding. Zij gebruikt minimale interventie met respect voor het milieu. Domaines Tatin bezit sinds 2017 een Terra Vitis certificaat en sinds 2020 een certificaat voor HVE (Haute Valeur Environnamentale). De looppaden tussen de rijen wijnstokken zijn bedekt met gras om de groeikracht van de wijnstokken in toom te houden.

Geproefd

Van het domaine ontving ik een proefles ter beoordeling. De consumentenprijs bij importeur wijnopdronk.nl bedraagt € 19,00 (2020), met 10% korting bij 6 flessen.

****- Les Demoiselles Tatin Reuilly Grisée 2024, Domaine Tatin

100% pinot gris uit de wijngaarden Les Lignis met 11 jaar oude stokken en La Commanderie met 16 jaar oude stokken. Langzaam vergist op de schillen. Opvoeding in ovale betonnen tanks op de fijne lie. Alc. 12,5%.

K oud goud, richting brons

G enigszins ingetogen, mineraal, patisserie, citroen

S vol en rijk qua fruit, mooie harmonie, gebak met schaafsel van geroosterde amandelen, passiefruit, ontplooit zich in de mond, iets restsuiker

A wat korter dan de smaak doet vermoeden

T gebalanceerd en karaktervol, fraai aperitief maar ook bij amandelcake

Domaine de la Pagerie

In 2017 nam Baptiste Pointereau dit wijngoed in de plaats Reuilly over van Guy Malbète.

De 12 ha wijngaarden hebben bodems van kleikalksteen, zanderige leem en siliciumrijke kiezelstenen en, in de hoogstgelegen percelen, zanderig grind. De oudste wijnstokken werden in 1970 geplant door de vorige eigenaar.

Biologische wijnbouw

In 2021 werd begonnen met de omschakeling naar biologische wijnbouw. De bodem wordt bewerkt, zodat de druiven de beste kenmerken van het terroir bevatten. Bovendien worden uitsluitend organische meststoffen gebruikt ter bescherming van de organismen in de bodem.

In plaats van insecticiden worden fermonen (geurstoffen) gebruikt, die door seksuele verwarring de voortplanting van insecten verstoren. Bestrijdingsmiddelen tegen ziektes worden alleen ingezet wanneer dat nodig is, zodat de druiven hun groeicyclus bij optimale rijpheid kunnen beëindigen. Domaine de la Pagerie is nu in het bezit van een biologische certificering.

Geproefd

Van Domaine de la Pagerie ontving ik een proeffles ter beoordeling. Men heeft geen importeur. De wijn is te bestellen via de website van de Vignerons Indépendants, de consumentenprijs bedraagt € 13,00.

****- Reuilly Rosé ‘Les Terres de Silice’ 2025, Domaine de la Pagerie

100% pinot gris van 20 en 30 jaar oude stokken uit wijngaarden met bodems van zand, grind en kiezel. Biologische wijnbouw met certificering. Inweking op de schillen, direct geperst, 48 uur bezinking van de most, vergist met neutrale geselecteerde gisten bij gecontroleerde temperatuur. Opgevoed op de fijne lie in rvs-tanks. Gebotteld in februari-maart 2025. Alc. 13,5%. € 13,00.

K bleek oranje met iets grijs

G goede concentratie van klein rood fruit, perzik, iets banaan en meloen, snoepjes en hazelnootgebak, invloed van de kiezelbodem

S zeer sappige inzet met veel perzik, zuren van citrus en ananas, de patisserie komt terug, prikkelend mondgevoel

A vrij langdurig met aan het einde iets prikkelende witte peper

T levendig en dorstlessend, zonder meer aantrekkelijk als aperitief met bijvoorbeeld bruschetta

Alsace

Vóór 1870 heette pinot gris grauer tokayer, daarna werd hij achtereenvolgens tokay gris, tokay d'Alsace, tokay pinot gris en tenslotte, sinds 1 april 2007, pinot gris genoemd.

Erkend in 1962, vertegenwoordigt de AOP Alsace nu meer dan 70% van de productie, waarvan 90% witte wijnen zijn. In 2011 werd de AOP Alsace voltooid met twee geografische namen: de "Communales" en de "Lieux-dits".

Klimaat

De natuurlijke barrière van de Vogezen beschermt de wijngaard en draagt bij aan het zeer bijzondere klimaat van de Elzas.

Enerzijds beperkt het oceaaninvloeden door het continentale karakter van het klimaat te benadrukken (hete zomers en koude winters). De som van de temperaturen die gunstig zijn voor de wijnstok (boven de 10°C tijdens de vegetatieve periode) wordt zo versterkt.

Aan de andere kant laten de overheersende westelijke winden hun neerslag in overvloed op de westelijke hellingen van de Vogezen afvoeren en droog neerdalen op de wijngaarden. Het lage neerslagniveau, gemiddeld tussen 600 en 650 mm jaarlijkse neerslag, vermindert het risico op rot en maakt het zo mogelijk de behandeling van de wijnstokken te beperken.

Het klimaat in Elzas wordt ook gekenmerkt door de afwisseling van hete dagen en koele nachten in de herfst, omstandigheden die een langzame en langdurige rijping van de druiven bevorderen. Dit bevordert de ontwikkeling van complexe aroma's en het behoud van een rijpe zuurgraad die de wijnen versheid geeft.

De geologie van de Elzas vertoont een waar mozaïek, van graniet tot kalksteen, inclusief klei, leisteen en zandsteen. Deze grote verscheidenheid aan terroirs, die een oppervlakte van ongeveer 15.500 hectare beslaat, is bevorderlijk voor de ontwikkeling van vele druivenrassen.

Twee producenten van Pinot Gris d’Alsace stuurden proefflessen op ter beoordeling.

Domaine Fernand Engel

Dit wijngoed is gevestigd in de Alsace, in het dorp Rorschwihr, aan de voet van kasteel Haut-Koenigsbourg. De geschiedenis van de wijngaarden gaat terug tot het jaar 742. Domaine Fernand Engel bezit 75 ha wijngaarden, die sinds 2001 alle gecertificeerd zijn als biologisch. Ook zijn ze gecertificeerd als HVE (Haute Valeur Environnementale). Importeur is Les Généreux (van deze wijn niet).

**** Pinot Gris ‘Renaissance’ 2023, AOP Alsace Pinot Gris, Domaine Fernand Engel

100% pinot gris van gemiddeld 29 jaar oude stokken in diverse percelen met mergelkalkbodems. Plantdichtheid 4.500 stokken/ha. Handmatige oogst met selectie van optimaal rijpe druiven, rendement 48 hl/ha. Langzame persing van hele druiventrossen, statische bezinking, bâtonnage van de verse most. Gecontroleerde gisting met autochtone gisten tot de suikers volledig zijn omgezet. Opvoeding 18 maanden op de lie met bâtonnage. Productie 5.000 flessen. Alc. 13,5%. Consumentenprijs op het wijngoed € 17,00.

K fonkelend goudgeel met zilveren schittering

G vol karakter met minerale impressie, perzik, zoete appel, aardbeien, bloemen, iets asperges, yoghurt en crème fraîche

S mollig en vol, Griekse yoghurt met aardbeien, mooie zuurgraad (grapefruit)

A gemiddelde lengte met boter en bitters van appelschillen

T evenwichtig met enige complexiteit

Domaine Ansen

De oenoloog Daniel Ansen nam in 2010 het familiebedrijf (anno 1613), met wijngaarden in Westhoffen over, waarvan de druiven tot dan aan een coöperatie werden verkocht. Hij begon direct met biologische wijnbouw. Omploegen van de bodem, geen irrigatie, selectie van de handmatig geoogste druiven op sorteertafels, gebruik van zwaartekracht in plaats van pompen, kleine rvs-tanks, zeer weinig tot geen toevoeging van SO2. Domaine Ansen heeft 8,5 ha wijngaarden op 210-330 m hoogte, verdeeld over 40 percelen met 9 druivenrassen. Drie bodemsoorten: zwarte klei, zandsteen en kalksteen. De productie komt uitsluitend van eigen wijngaarden. Alle flessen wijn zijn voorzien van een schroefdop.

Geproefd

Ik ontving van de producent een proeffles ter beoordeling. De Nederlandse importeur is Pierre Ache Wijnen uit Maastricht (van deze wijn niet).

****(*) Pinot Gris Sélection de grains nobles 2015, AOP Alsace lieu-dit Elmen, Domaine Ansen

100% pinot gris van stokken geplant in 1990 en 1999, uit de lieu-dit Elmen - Les Hauteurs, op een 200 m hoge heuvel met een bodem van zwarte klei. Plantdichtheid 4.800 stokken/ha. Biologische wijnbouw met certificaat. Handmatige oogst van druiven met botrytis, rendement 40 hl/ha. Vergist gedurende 8 maanden in rvs-tanks met autochtone gisten, inclusief malo. Alc. 12,5%. Productie 2.580 flessen van 0,5 liter. Consumentenprijs op het wijngoed € 39,00 (0,5 l).

K diep goudkleurig

G prachtige complexe geur van o.a. perzik, abrikoos, boter, honing, amandelspijs, gekonfijte kumquats en mango, met de complexe eigenschappen afkomstig van botrytis

S vol en rijk, zeer geschakeerd, de aroma’s van de geur wandelen door de mond, voorbeeldige balans met edele zoetheid, nobele bitters en precies de juiste zuurgraad

A zeer lang, een prachtig spel

T uitermate fraaie wijn, ideaal in harmonie, dit is eten en drinken tegelijk