Cantina Vignaioli Scansano
In 1972 werd door enkele wijnboeren in de middeleeuwse stad Scansano, wijnstreek Maremma, de coöperatie Cantina Cooperativa Vignaioli del Morellino di Scansano opgericht. Het huidige aantal leden bedraagt ongeveer 170. Benedetto Grechi is al ruim 30 jaar voorzitter van de coöperatie. Sergio Bucci is sinds 2010 algemeen directeur.
DOC en DOCG
Tegelijkertijd met de oprichting van de coöperatie in 1972 werd de DOC Morellino di Scansano van kracht, in 2005 werd het DOC-gebied uitgebreid en in 2007 promoveerde 20% van Morellino di Scansano naar DOCG. Morellino di Scansano moet tenminste afkomstig zijn van 85% sangiovese druiven (de morellino kloon). De wijn wordt meestal opgevoed in rvs-tanks. De Riserva moet minimaal 2 jaar rijpen, waarvan minimaal 1 jaar in houten vaten.
Ligging
Het landschap van Maremma, in het zuiden van Toscane, wordt gemarkeerd door de Monte Amiata in het oosten en het Giglio-eiland en de Tyrreense Zee in het westen. Het strekt zich uit van Pisa en Livorno tot Noord-Lazio.
Klimaat
Maremma heeft een mediterraan klimaat langs de kust, met hete, zonnige zomers, regenachtige midden seizoenen en gematigde winters, terwijl het klimaat continentaal wordt naarmate men landinwaarts trekt en in gebieden met hogere hoogte, zoals Scansano en Manciano, waar de winters kouder kunnen worden.
Wijnbouw
Scansano kan bogen op wijnbouw vanaf de tijd van de Etrusken, 3e eeuw voor Christus. De 720 ha wijngaarden bevinden zich in honderden kleine percelen, verspreid over de heuvels rond de stad Scansano, tot op tot 470 meter hoogte. De wijnbouwkundige van de coöperatie controleert dagelijks de percelen van de leden en ondersteunt hen met aanwijzingen op kwaliteitsgebied.
Bodem
De bodem is gevarieerd, met veel zand, slib en klei. Ze wordt gekenmerkt door flysch, een sedimentair gesteente, voornamelijk bestaande uit schilferachtige klei uit het Plioceen en verpulverde stenen.
Druivenrassen
De meest gebruikte rode druivenrassen zijn:
Sangiovese
Een van de belangrijkste rode druivenrassen van Italië; de cluster die in Maremma wordt gebruikt, wordt lokaal morellino genoemd.
Ciliegiolo
Volgens recente studies heeft dit ras zijn oorsprong in Italië en is mogelijk de vader van sangiovese. De naam komt door de kleur, vergelijkbaar met die van rijpe kersen. Ooit erg populair, wordt het al lang gebruikt in blends samen met sangiovese. De laatste tijd wordt het steeds vaker als één enkele variëteit gevinifieerd.
Alicante
Van Franse oorsprong, werd gecreëerd door Henri Bouschet, die grenache kruiste met petit bouschet. Gevinifieerd is een zeer rijk gekleurd druivenras dat op zichzelf kan worden gevinifieerd of gebruikt kan worden om een blend een rijkere kleur te geven (teinturier). Alicante komt veel voor in Frankrijk en Spanje. In Maremma, met name in de gemeenten Scansano en Magliano in Toscane, wordt alicante al lange tijd gebruikt samen met sangiovese in de wijn Morellino di Scansano.
Het voornaamste gebruikte witte druivenras is:
Vermentino
De oorsprong van vermentino is nog steeds onzeker. Waarschijnlijk kwam het ras uit Spanje of Frankrijk. Tegenwoordig wordt het geteeld in het noorden van Sardinië en aan de kust van Ligurië en Toscane, van de Apennijnen tot Maremma. De nabijheid van de zee stelt dit druivenras in staat elegante maritieme en hartige tonen aan de wijn te geven.
Productie en omzet
De productie bedraagt 5 miljoen flessen wijn per jaar, waarvan 2,2 miljoen flessen Morellino di Scansano DOCG (20% van de productie van de DOCG). Het donkergekleurde druivenras morellino is een lokale variant van sangiovese. De omzet in 2023 en 2024 bedroeg in beide jaren 15,5 miljoen euro.
Geproefd
Sergio Bucci, algemeen directeur van Cantina Vignaioli Scansano, stuurde een zestal representatieve flessen wijn op ter beoordeling. Enkele wijnen zijn in Nederland te koop (zie vermelding), bij de andere wijnen is de consumentenprijs vermeld in de online shop van de coöperatie.
Witte wijnen
***(*) Le Vie del Mare Maremma Toscana Bianco DOC 2024
Blend van 85% viognier en 15% chardonnay van 6 tot 10 jaar oude stokken uit wijngaarden op 100 tot 300 m hoogte. Voornamelijk zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 3.500 tot 4.500 stokken/ha. Geoogst eind augustus, de druiven werden bedekt met koolzuursneeuw en bij lage temperatuur in inerte atmosfeer geperst. Vergist bij lage temperatuur, de viognier in rvs-tanks bij maximaal 16ºC, de chardonnay in nieuwe barriques gedurende 4 weken. Geen malo. Opvoeding 3 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Alc. 13,5%. Consumentenprijs in de online shop van de coöperatie € 8,50.
K goed geconcentreerd goudgeel
G invloed van de zee vertaalt zich als zeewier, vrij krachtig, Reine-Claude, groene appel, citrus, expressief, nauwelijks merkbare houtinvloed
S sappig en levendig, frisse appeltoon, citroen, prikkelt op de tong
A lang en zilt
T zeer geslaagde wijn met een scherpe prijs, verfrissend en karaktervol, dorstlessend en uitnodigend, prima als aperitief maar ook bij zeevis of oesters
****- Vigna Fiorini Vermentino Maremma Toscana DOC 2024
Blend van 85% vermentino en 15% viognier van 7 tot 10 jaar oude stokken uit een wijngaard op 120 m hoogte. Zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 4.000 stokken/ha. Geoogst eind september, de druiven werden apart geplukt en ongeveer 12 uur ingeweekt bij 7-8ºC in gesloten roulerende persen met CO2 gas. Vervolgens langdurig geperst, alleen het vrij weggelopen sap werd gebruikt, 50% van het gewicht van de druiven. Statisch bezinking bij 5-7ºC gedurende 72 uur. Vergist met geselecteerde gisten gedurende 3 weken bij ongeveer 15ºC. Opvoeding 3 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Alc. 14,5%. Consumentenprijs in de online shop van de coöperatie € 11,00.
K goed geconcentreerd goudgeel
G explosie van prachtig fruit en bloemen, passievrucht en ananas, bleekselderij, mineraal getypeerd
S de aroma’s van de geur zetten zich krachtig en mond vullend voort met daarbij knolselderij
A zeer lang, alles herhaalt zich
T prima wijn met rijke structuur, frivool en haast brutaal, kan daarmee gerechten aan als gebakken zeevis, krab en kreeft
**** San Bruzio Vermentino Superiore Maremma Toscana DOC 2023
100% vermentino van ruim 10 jaar oude stokken uit een wijngaard op 120 m hoogte. Zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 4.000 stokken/ha. 1/3 werd half september geoogst bij gemiddelde rijpheid en gekoeld opgeslagen, 2/3 werd eind september overrijp geplukt. De hele oogst werd ongeveer 24 uur ingeweekt bij 7-8ºC in gesloten roulerende persen met CO2 gas. Vervolgens langdurig geperst, alleen het vrij weggelopen sap werd gebruikt, 50% van het gewicht van de druiven. Statisch bezinking bij 5-7ºC gedurende 72 uur. Vergist met geselecteerde gisten gedurende 3 weken bij ongeveer 15ºC. Opvoeding 6 maanden in rvs-tanks op de fijne lie. Alc. 14%. Consumentenprijs in de online shop van de coöperatie € 16,50.
K iets meer geconcentreerd goudgeel
G gesloten, zeker na de vorige uitbundige wijn; met veel beluchting komt zeer rijp fruit tevoorschijn van abrikozen, cox orange en honing, ook saffraan en fenegriek
S ananas en kweepeer, zeer mineraal met ziltheid op de achtergrond
A erg lang en zilt
T vol en ook verfijnd, fraai gebalanceerd, alles is versmolten tot een hecht geheel, heeft behoefte aan karafferen, bezit de kracht om complexe gerechten te begeleiden
Rode wijnen
***(*) Le Vie del Mare Merlot & Cabernet Maremma Toscana Rosso DOC 2022
Blend van 55% merlot, 30% cabernet sauvignon en 15% cabernet franc van 10-15 jaar oude stokken uit wijngaarden op 200-300 m hoogte. Voornamelijk zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 3.500 tot 4.500 stokken/ha. Geoogst eind september bij perfecte fenolische rijpheid. 12 uur inweking bij 35ºC. Vergist bij maximaal 29ºC met naweking op de schillen, in totaal 12 dagen. Malo in barriques, waarin de wijn nog 6-8 weken opvoeding kreeg. Alc. 13,5%. Importeur: Grandi Vini, consumentenprijs € 12,95.
K donker paarsrood
G veel fruit van cassis en zwarte kersen met cantharellen en jeneverbessen, laurier en foelie, zeer aromatisch
S gespierde souplesse met frisse zuren, peper en koekkruiden rond heerlijk rijp cassisfruit met rijpe tannines
A prima lengte
T aangename wijn, niet zwaar maar zeer verteerbaar, keurige prijsstelling
**** Roggiano Morellino di Scansano DOCG 2023
Blend van 95% sangiovese en 5% alicante van 10-20 jaar oude stokken uit wijngaarden op 100 tot 300 m hoogte. Zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 3.500 tot 4.500 stokken/ha. Geoogst half september bij perfecte rijpheid en bedekt met koolzuursneeuw. 12 uur inweking bij 35ºC. Vergist op de schillen bij maximaal 27ºC gedurende 7 dagen. Malo en 4 maanden opvoeding op de fijne lie in rvs-tanks, gevolgd door minstens 3 maanden flesrijping. Alc. 14%. Importeur: Svinando, consumentenprijs € 9,90 (actieprijs, normaal € 12,00).
K wat minder geconcentreerd kersenrood met iets evolutie
G metalige inzet met fruitzuren en iets karamel en fijne specerijen, ontbijtkoek, zwarte peper en piment, zoetig fruit van amarene kersen
S kersen met fraaie rijpheid, peper en paddenstoelen, mooie integratie van zachte tannines
A zeer lang en lenig
T gastronomische wijn met veel karakter, mooi geconcentreerd en met krachtige elegantie, zal mooi combineren bij gerechten met gegratineerde kaas
****+ Roggiano Riserva Morellino di Scansano DOCG 2022
Blend van 95% sangiovese en 5% merlot van ruim 25 jaar oude stokken uit geselecteerde wijngaarden op 250 m hoogte. Zandbodems met veel slib. Plantdichtheid 3.500 tot 4.500 stokken/ha. Geoogst begin oktober bij perfecte rijpheid en bedekt met koolzuursneeuw. 12 uur inweking bij 35ºC. Vergist op de schillen bij maximaal 27ºC gedurende 7 dagen, gevolgd door naweking op de schillen, in totaal 12 dagen. Malo en 12 maanden opvoeding op de fijne lie in barriques van Frans eiken (20% nieuw, 80% 1-2 jaar oud), gevolgd door 10 maanden flesrijping. Alc. 14,5%. Importeur: Grandi Vini, consumentenprijs € 22,85 (2021)..
K kernachtig rood met wat paars
G sterk geconcentreerd en complex, met de aroma’s van de vorige wijn maar dan krachtiger en zonder de zoetimpressie van het fruit, ook paddenstoelen
S volle, rijke inzet van voornaam fruit met subtiele specerijen, rijpe tannines en eersteklas houtondersteuning
A zeer, zeer lang, met aan het einde zwarte peper
T wijn met klasse en verfijnde schakeringen, bij côte de boeuf of lamskoteletten
Reactie plaatsen
Reacties