Iphofen

Andrea Wirsching in de wijngaard

Wijngaarden en productie

Van de 90 ha wijngaarden in en rond de plaats Iphofen worden voornamelijk droge witte wijnen geproduceerd, de specialiteit van het wijngoed. De belangrijkste druivenrassen hiervoor zijn silvaner, riesling, scheurebe, pinot blanc, chardonnay en pinot gris. Ongeveer 15% van de wijnen is rood, met bijzondere nadruk op pinot noir. In de jaren 70 en 80 werden veel wijnstokken vervangen door nieuwe aanplant, die momenteel de druiven levert voor de beste wijnen (Erste Lage en Grosse Lage).

Julius-Echter-Berg

De Iphöfer Julius-Echter-Berg ligt aan de zuidwestflank van de Schwanberg, een uitloper van het Steigerwald. De oude Iphöfer Berg heeft een helling tot 60% in het hogere gebied. Het is een puur op het zuiden gerichte helling op een hoogte van 280 tot 380 meter en vormt een bekkenlaag via een stroomopwaartse helling. Metingen hebben aangetoond dat het de heetste wijngaard van Franken is, met een oppervlaktetemperatuur van 70°. De Keuper bodem is hier dooraderd met lagen gips. Boven aan de helling bevindt zich een oude steengroeve. De Grosse Gewächs wijnen komen uit dit gedeelte. De bovenstroomse flank, waarvan de zuidzijde nog steeds tot deze locatie behoort, is de thuisbasis van de Erste Lage wijnen. De combinatie van Keuper en gips geeft de wijnen van de Julius-Echter-Berg een hoog extract, een kruidenachtige kruid en een unieke spanning. Ze hebben altijd een bijzonder lange ontwikkeltijd.

De wijngaard Julius-Echter-Berg

Kronsberg

De Iphöfer Kronsberg is een van de beste wijngaarden van Franken, genoemd naar de "Krone", het uiteinde van het eikenbos boven de wijngaarden, waaronder de grot met het Keuperprofiel ligt. De Kronsberg is verdeeld in een diep gebied ten zuiden van de Julius-Echter-Berg en in een oostelijke flank die zich uitstrekt tot aan het bos. Het is een pure Keuper-locatie, gericht op het zuiden, maar koeler door de luchtstromen uit de oostelijke bossen. Het hart van de Kronsberg is de Iphöfer Kammer. Kronsberg- en Kammer-wijnen worden gekenmerkt door fijn fruit, grote harmonie en elegantie.

De wijngaard Kronsberg

Kammer

In de 15e eeuw behoorden wijngaarden op de locatie "Kammer" tot de wijngaarden die onderworpen waren aan tienden van het domkapittel van Würzburg. Nu is deze oude wijngaard weer in gebruik genomen door Wirsching. De Kammer grenst aan de Julius-Echter-Berg in het westen en ligt onder de zogenaamde grot in het oosten, in het midden van de Kronsberg. Wirsching produceert van de Kammer uitsluitend Grosse Gewächs wijnen van silvaner en riesling.

Rotsachtig terroir

Keuper is een sedimentair gesteente van klei, met fijne en dikkere gipsaders. Het werd gevormd ongeveer 235-231 miljoen jaar geleden. In die tijd trok de Trias zee zich terug in het Germaanse Bekken en verzandde ze. Brakwater gebieden en ondiepe binnenwateren vormden uitgebreide riviersystemen en alluviale gebieden. Het hoge CO2-gehalte in de lucht leidde tot een rijke flora en fauna waarin de dinosauriërs zich bewogen.

In het droge, warme klimaat werden uitgebreide klei- en verdampingspannen gevormd in het samenspel tussen water en woestijn. Sulfaatmineralen, die later gips werden, werden afgezet door het circuleren van oververzadigd zout water op lagen en in scheuren in de moddersteen.

De afwisselende reeks kleurrijke klei- en sulfaatgesteenten, die over miljoenen jaren is gevormd, is onder de druk van overliggende gesteenten gestold. Wijnen van Keuper bodems zijn krachtig en vol. Hoe ouder de wijnstokken, hoe beter de invloed van het terroir te proeven is.

Duurzame wijnbouw

Weingut Hans Wirsching bezit een certificering van FAIR’N GREEN. Dat betekent geen gebruik van de onkruidverdelger glyfosaat, kopersulfaat, insecticiden en kunstmest.

Een groene strook tussen de rijen wijngaarden slaat voedingsstoffen op en beschermt de bodem tegen uitdroging. Handwerk het hele jaar door en bij de oogst garandeert hoge kwaliteit, want niets kan de ervaring van een goed team vervangen.

Het certificaat omvat milieubescherming, management en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Als modelwijngoed van AmBiTo, een biodiversiteitsproject van het Duitse Ministerie van Milieu, wordt samengewerkt met een team onderzoekers van de Universiteit van Geisenheim. Een vitale, gezonde bodem is belangrijk. Als familiebedrijf moet men op de lange termijn denken. Hoe resistenter een plant is, hoe minder bescherming hij nodig heeft. Daarom wordt het rendement tot 60% beperkt en wordt veel handmatig werk verricht in de vegetatie in de wijngaard om de ideale verhouding tussen bladeren en druiven te behouden en de prestaties van de planten aan te passen aan de watervoorziening.

Proefproject irrigatie

In 2021 kreeg Iphofen financiering van het Beierse Ministerie van Milieu voor een pilotproject voor wijngaardirrigatie. Doel is om 262 ha wijngaarden op een hulpbronnen besparende manier van water te voorzien en zo de toekomst van de wijnbouw in Iphofen veilig te stellen. Maar vooral moeten kwaliteitsverlies en mislukte oogsten worden voorkomen.

Als gevolg van klimaatverandering en enkele ongekend droge jaren met neerslag van soms minder dan 500 mm per jaar, zijn de watervoorraden aan de randen van het Steigerwald schaars geworden. De hoeveelheid neerslag in Neder-Franken is nu vergelijkbaar met die van Jordanië. Dit maakt irrigatie essentieel om kwaliteitsverlies en mislukte oogsten door droogtestress te voorkomen. Aan de andere kant is het doel niet om de opbrengsten te verhogen, integendeel: de afgelopen decennia is Wirsching de opbrengsten blijven verlagen ten gunste van kwaliteit.

Het project heeft een duidelijke focus op duurzaamheid. Om droogtestress van de wijnstokken te voorkomen, wordt geïrrigeerd in bijzonder droge jaren, op bepaalde locaties of bij jonge planten die nog niet zelfstandig water kunnen vinden. En dan alleen indien absoluut noodzakelijk, maximaal één of twee keer per jaar door druppelirrigatie direct bij de wortel en op de wijnstok. Daardoor verdampt het water niet, maar komt het voorzichtig aan waar het nodig is.

Groeiseizoen

De klasse van een wijn hangt af van de kwaliteit van de druiven en de vinificatie. Dus niet te veel produceren, zodat dat de wijnstokken niet overbelast zijn. De laatste jaren zijn de temperaturen gestegen en is de neerslag minder geworden. De prestaties van de wijnstokken moeten worden aangepast, dus in de winter laat men bij het snoeien slechts één of maximaal twee korte takken staan, zodat er slechts een paar vruchtscheuten groeien.

In de zomer blijft men snoeien en worden enkele ontwikkelde druiventrossen verwijderd. Hetzelfde gebeurt met een deel van de bladeren, omdat zich anders te veel suiker in de druiven zou vormen. Te veel suiker zou later leiden tot hoge alcoholgehaltes. Dit geeft ook de tijd om alle componenten in de vrucht te laten rijpen (fysiologische rijpheid). In de herfst kan men wachten tot de nachten koeler worden en er een fijn aroma in de druiven ontstaat. Voor sommige druivenrassen is het belangrijk ervoor te zorgen dat de druiven niet verbranden in de zon, maar groeien in de schaduw van de bladeren. Dit vereist ook speciaal bladerwerk in de zomer. Dus veel handwerk voor het team en de helpers

Oogst en vinificatie

In de herfst bepaalt een nauwkeurige oogst de kwaliteit van de latere wijn: de druiven mogen niet onrijp zijn, anders zijn de wijnen bitter, maar ook niet overrijp, anders missen ze spanning. Als ze zich verschillend hebben ontwikkeld, wordt in een perceel meerdere keren geoogst en worden elke keer alleen de druiven geplukt die perfect zijn. Daarna worden ze zo snel en zo koel mogelijk naar de kelder gebracht en daar verwerkt. Afhankelijk van het type wijn worden ze gesorteerd en vervolgens vergist in roestvrij staal, in grote houten vaten of op de most.

Geproefd

Ik ontving van Weingut Hans Wirsching een serie wijnen ter beoordeling. De Nederlandse importeurs zijn Henri Bloem en Grand Cru Wijnen. De vermelde prijzen zijn consumentenprijzen, bij de importeur resp. in de online wijnshop van Wirsching.

***(*) Iphöfer Julius-Echter-Berg Silvaner trocken VDP.ERSTE LAGE 2023

Alc.13%, zuren 6,3 g/l, restsuiker 1,5 g/l. Consumentenprijs in de online shop van Wirsching € 16,00.

K tamelijk bleek groengeel met iets CO2

G typerend silvaner met groene paprika en witte peper, citroen en groene appel, iets dille, foelie en elegante bloemen, alles mooi geconcentreerd

S tarte tatin, iets mandarijnenschil, sappig en zilt

A vrij lang, blijft geconcentreerd, de aroma’s keren terug

T fraaie terroirwijn met speelse spanning

****+ Iphöfer Julius-Echter-Berg Riesling trocken VDP.ERSTE LAGE 2022

Alc. 13%, zuren 7,3 g/l, restsuiker 5,9 g/l. Consumentenprijs in de online shop van Wirsching € 16,00.

K gemiddeld geconcentreerd geelgroen

G indrukwekkend concentraat met spannend karakter en complexiteit, perzik, witte peper, lychee, kiwi, bloemen, krijtachtig

S edele schakeringen met prachtige typiciteit, mond vullend, gul en spannend, het hele geurscala herhaalt zich, loepzuiver fruit, zinderende, lenige zuren

A krachtig en peperig, zilt en zeer lang

T prachtige Riesling, uitgewogen en met klasse, een wijn om op te kauwen, bovendien met een scherpe prijsstelling

***(*) Iphöfer Kronsberg Scheurebe trocken Alte Reben VDP.ERSTE LAGE 2023

Alc. 13%, zuren 6,2 g/l, restsuiker 4,6 g/l. Consumentenprijs bij importeur Henri Bloem € 21,95.

K bleek groengeel met grijs en iets CO2

G zeer aromatisch, vol en fruitig, bleekselderij, kruidigheid, asperges, groene appel, mango en passievrucht

S artisjok, breed en krachtig, mango en banaan, cox orange en grapefruitbitters, rijk geschakeerd

A niet al te lang, abrikoos, banaan en grapefruit

T extroverte wijn met tal van exotische schakeringen

****(*) Iphöfer Kammer Riesling trocken Grosses Gewächs VDP.GROSSE LAGE 2020

Alc. 13%, zuren 7,7 g/l, restsuiker 4,9 g/l. Consumentenprijs in de online shop van Wirsching € 37,00.

K goudgeel, flink geconcentreerd, iets CO2

G rijk en complex, witte peper, bigarreaux en sukade, abrikozen en honing, chrysanten, foelie en perziken

S energiek, ferm geconcentreerd, krachtig en terroir vertolkend, de geurcomponenten komen terug

A zeer lang, zilt en gebalanceerd met peper aan het einde

T grote, complexe Riesling met een sterk karakter en fraaie toegankelijkheid

**** Iphöfer Julius-Echter-Berg Silvaner trocken Grosses Gewächs VDP.GROSSE LAGE 2021

Alc. 13,5%, zuren 6,4 g/l, restsuiker 2,2 g/l. Consumentenprijs in de online shop van Wirsching € 36,00.

K gemiddeld tot goed geconcentreerd goudgeel met nog iets groen

G peterselie, prei, knolselderij, rauwe aardappel, groene paprika, vers geschilde rauwe asperges, iets witte peper, rabarbercompote, dat alles zeer geconcentreerd en expressief

S heel apart, weelderig en dik qua mondgevoel, rauwe aardappel en asperges, groene paprika

A wat korter dan de smaak doet vermoeden, met aspergebitters na

T een buitenbeentje, getypeerd door groente aroma’s