Verdicchio dei Castelli Di Jesi
Verdicchio
De bekendste witte wijn van de Italiaanse wijnstreek Marche is de droge Verdicchio. De naam van het druivenras verdicchio duidt op de groene zweem die alle wijnen hebben. Van verdicchio worden droge witte wijnen gemaakt, maar ook zoete en mousserende.
Het is een sterk, krachtig druivenras met een vrij late rijping, dat houdt van een goede expositie op hellingen en van klei-kalkrijke bodems, bij voorkeur niet te droog. Het ras bouwt veel suiker op met een goede zuurgraad, ook in warme jaren, dankzij een langzame, progressieve rijping. Verdicchio wijnen zijn zeer herkenbaar, met groene en soms bijna zilte aroma's, een levendige zuurgraad, krachtige minerale aspecten en een amandelachtige nasmaak. Ze kunnen zich zeer goed ontwikkelen op fles. Bovendien zijn de wijnen voedselvriendelijk en betaalbaar.
Verdicchio
Wijngaarden
Verdicchio is op zijn best in de Marche, tussen de Adriatische Zee en de Apennijnen. In smalle valleien tussen de hoge bergen Gran Sasso en Maiella in het zuiden, en Monte Catria in het noorden. De wijngaarden liggen op 100 tot 600 m boven zeeniveau. In het midden vormt de rivier de Esino een "grens" die wordt geflankeerd door 25 kastelen, de Castelli di Jesi.
Klimaat en bodem
Het gematigde klimaat wordt gekenmerkt door een gemiddelde neerslag van 860 ml per jaar en een gemiddelde temperatuur van minder dan 14°C, met buitengewone temperatuurverschillen. In de heuvels en hellingen zijn er het hele jaar door luchtstromingen. In de zomer en herfst met krachtige thermische verplaatsingen, zelfs op aanzienlijke hoogtes boven zee. De bodem heeft een sterke mergel-kleiachtige component en kalksteensubstraten uit de nabijgelegen hoogten van de Apennijnen en degradeert vervolgens tot middelmatige bodems met de aanwezigheid van klei en zandsteen, tot aan de meer gematigde en zanderige hellingen nabij de kust.
Productie
Het productiegebied van Castelli di Jesi bevindt zich in de gemeenten Apiro, Arcevia, Belvedere Ostrense, Castelbellino, Castelplanio, Cingoli, Cupramontana, Maiolati Spontini, Mergo, Monte Roberto, Montecarotto, Morro d'Alba, Poggio San Marcello, Rosora, San Paolo di Jesi, San Marcello, Serra de' Conti, Serra San Quirico, Staffolo, Barbara, Castelleone di Suasa, Corinaldo, Ostra, Ostra Vetere en Senigallia. De oogst van 2025 bestond uit ruim 20.000 ton druiven, waarvan 103.315 hl DOC en DOCG wijn werd gemaakt door 338 wijnboeren en 129 producenten.
Kenmerken van de wijnen
Rijk aan persoonlijkheid en veelzijdigheid, maakt de verdicchio-druif het mogelijk om uitstekende resultaten te behalen in alle soorten. De vroege oogst zorgt voor frisse wijnen met bloemige en geaccentueerde citrusnuances, terwijl voor Reserva wijnen de latere oogst van druiven met ideale rijping, van half september tot begin oktober, zorgt voor aroma’s van amandel, rijk fruit en associaties met anijs. De Classico Superiore heeft een gouden, strogele en groenachtige kleur en valt op door een intens aroma. De wijn kan zeer goed rijpen en wordt dan steeds harmonieuzer en complexer. Met rijping komen ook balsamico-sensaties en fascinerende minerale accenten naar voren. De mousserende wijn onthult zich in al zijn zintuiglijke intensiteit: een schitterende strogele kleur met groene reflecties die de rijkdom van aanhoudende middelgrote bubbels versterken.
Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC:
- Verdicchio dei Castelli Di Jesi
- Verdicchio dei Castelli Di Jesi Classico
- Verdicchio dei Castelli Di Jesi Classico Superiore
- Verdicchio dei Castelli Di Jesi Passito
- Verdicchio dei Castelli Di Jesi Spumante
Oppervlak wijngaarden 1.866 ha, productie 103.315 hl wijn, waarvan gebotteld 88.014 hl (2025). Toegestane druivenrassen: verdicchio minimaal 85%, maximaal 15% andere witte rassen.
Verdicchio dei Castelli di Jesi Riserva DOCG
- Verdicchio dei Castelli di Jesi Riserva
- Verdicchio dei Castelli di Jesi Riserva Classico
Oppervlak wijngaarden 291 ha, productie 2.225 hl wijn, waarvan gebotteld 1.898 hl (2025).
Toegestane druivenrassen: verdicchio minimaal 85%, maximaal 15% andere witte rassen.
Verplichte rijping: 18 maanden, inclusief 6 maanden op fles.
Tenuta di Tavignano
Dit wijnbedrijf, formeel Società Agricola Lucangeli Aymerich di Laconi geheten, is gevestigd in de plaats Cingoli (Macerata). Tegenover de stad Jesi in het dal, op 30 km van de zee, met uitzicht op de valleien van de rivieren Esino en Musone. Het bedrijf werd in 1974 opgezet door Beatrice Lucangeli en Stefano Aymerich di Laconi, beiden van adel. In 1992 werden wijngaarden beplant met verdicchio wijnstokken. Sinds 2021 heeft kleindochter Ondine de la Feld Aymerich de leiding van het wijnbedrijf.
Wijngaarden
De ligging biedt allerlei gunstige voorwaarden voor de wijnbouw, zoals hoogte, uitstekende expositie, de afwezigheid van mist, een groot verschil tussen dag- en nachttemperatuur, samenstelling van de bodem (kalksteen met klei) en wind vanuit het noorden. De wijnbouw is sinds 2018 volledig biologisch met certificering. Na 2003 werd in de wijngaarden een netwerk aangelegd voor druppelirrigatie, die alleen in droge jaren wordt gebruikt. De bodem tussen de wijnstokken wordt omgeploegd, het ene jaar de ene rij en het andere jaar de andere. De wijngaarden hebben onderling veel bodemverschillen en dat is terug te vinden in de wijn.
Oogst en vinificatie
Er wordt handmatig geplukt in diverse plukgangen, met selectie. De witte wijnen van verdicchio krijgen hier geen hout, alleen rvs-tank. Bij de vinificatie wordt veel met de schillen gewerkt en er wordt vergist met autochtone gisten.
Geproefd
De producent stuurde een serie Verdicchio wijnen op ter beoordeling. Deze zijn in Nederland te koop bij importeur Bovino. De vermelde prijzen zijn consumentenprijzen.
***(*) Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Villa Torre’ 2025, Tenuta di Tavignano
100% verdicchio uit 6 ha wijngaarden met stokken geplant in 1992, met expositie op het oosten. Rendement 57 hl/ha. Opvoeding minimaal 6 maanden in rvs-tanks en minimaal 2 maanden op fles. Alc. 13%. € 11,29 (2024).
K gemiddeld geconcentreerd goudgeel met wat grijs
G impressie van zeelucht, rijpe appel en perzik, iets witte peper, zuiver en vrij elegant met distinctie
S slanke, sappige inzet met goed extract van perzik, amandelnougat, champignons, aangename zuren zorgen voor levendigheid, dorst lessend
A gemiddelde lengte met amandelen en wat grapefruitbitters, eindigt prikkelend
T speelse wijn met dorstlessend karakter, extractvol met hechte balans, nu al erg fraai
****- Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Misco’ 2024, Tenuta di Tavignano
100% verdicchio uit de 4 ha grote Misco wijngaard met stokken geplant in 1992, met expositie op het zuidoosten. Rendement 38 hl/ha. Opvoeding 12 maanden op de fijne lie zonder bâtonnage in rvs-tanks en minimaal 6 maanden op fles. Alc. 13,5%. € 25,20 (2023).
K gemiddeld geconcentreerd goudgeel
G complexer en rijker dan de vorige wijn, ondertoon van blonde karamel, witte peper, fijn en levendig met perzik, verse amandelen en weer wat invloed van de zee
S volle, stevige inzet, romige hazelnootnougat, prachtige balans, maar de zuren zijn nu nog prominent
A lang, complex en spannend
T zeer compleet, maar kan en moet nog een paar jaar verder rijpen, zoals blijkt uit de volgende wijn
****+ Verdicchio dei Castelli di Jesi DOCG Classico ‘Misco’ Riserva 2020, Tenuta di Tavignano
100% verdicchio van de beste druiven uit de 4 ha grote Misco wijngaard met stokken geplant in 1992, met expositie op het zuidoosten. Geoogst in diverse plukgangen. Rendement 38 hl/ha. Opvoeding 24 maanden op de fijne lie zonder bâtonnage in rvs-tanks en minimaal 24 maanden op fles. Alc. 13,5%. Productie ongeveer 3.000 flessen. Prijs op de website van de consument € 45,00.
K flink geconcentreerd goudgeel
G krachtig en breed geschakeerd met zeelucht, wat secundaire aroma’s als natte bosgrond met foelie, kerrie en kalfsleer
S de overtreffende trap van de eerste twee wijnen, impressie van gebrande rietsuiker (niet zoet!), perzik, abrikoos, grapefruitbitters, indrukwekkend geheel
A lang en zeer complex, witte peper, romigheid
T door de rijping is alles – ook de zuren - hecht versmolten, de wijn kan veel gerechten aan
Azienda Agricola Andrea Felici
Dit wijnbedrijf van Leo Felici is al generaties lang gevestigd tussen de dorpen Apiro en Cupramontana, in het ware hart van de Verdicchio productiestreek. De wijngaarden bevinden zich op 516 m hoogte, op een heuvel aan de voet van de 1.479 m hoge Monte San Vicino.
Oogst, vinificatie en opvoeding
De oogst gebeurt uitsluitend met de hand, in kleine kratten. De gisting vindt plaats binnen een paar uur na het plukken van de druiven. De wijnen rijpen in met glas gevoerde cementen tanks en rvs-containers, gedurende een veel langere periode dan wettelijk vereist.
Productie
Men produceert slechts twee wijnen:
- de Cuvée Andrea Felici, een assemblage uit de verschillende eigen wijngaarden;
- de Cru ‘Il Cantico della Figura’ uit de gelijknamige topwijngaard.
Geproefd
De Nederlandse importeur Anfors-Imperial stuurde mij van beide wijnen een proeffles ter recensie. De vermelde prijzen zijn consumentenprijzen op de website van de importeur.
****- Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore DOCG 2025, Azienda Agricola Andrea Felici
100% verdicchio, selectie van jonge en 35 jaar oude stokken uit eigen wijngaarden bij Apiro. Biologisch gecertificeerde wijnbouw. Handmatige oogst met selectie bij aankomst. Vergist in rvs-tanks met gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 3 maanden op fles. Alc. 13%, zuren 6,5 g/l, restsuiker 1 g/l. Schroefdop. € 21,45.
K bleek geelgroen
G vers gemaaid gras, Granny Smith, witte peper en sterrenkers, met beluchting komt wat perzik tevoorschijn, samen met amandel en snoepjes, alles verfijnd en ingehouden
S vol en intens met explosieve kracht die duidt op complexiteit, verrassend na de ingetogen geur
A lang tot zeer lang, boterig, minerale stijl
T prachtig aperitief, elke slok brengt spanning
****(*) Verdicchio dei Castelli di Jesi Riserva Classico DOCG 'Il Cantico della Figura' 2020, Azienda Agricola Andrea Felici
100% verdicchio van 50 jaar oude stokken uit de wijngaard Il Cantico della Figura bij Apiro. Biologisch gecertificeerde wijnbouw. Handmatige oogst met selectie bij aankomst. De gekneusde druiven worden vergist op de schillen in rvs-tanks met gecontroleerde temperatuur. Opvoeding 12 maanden op de fijne lie in cementen cuves, daarna 6 maanden flesrijping. Alc. 14%, zuren 6,5 g/l, restsuiker 1 g/l. Schroefdop. Productie 6.158 flessen.
€ 52,95.
K gemiddeld geconcentreerd goudgeel
G zeer complex, rijke tonen van witte peper, peer, hazelnoot en sukade, ondersteund door de invloed van de zee
S prachtig rijp fruit van citrus en perzik met peterselie, de ziltheid van zeekraal en schelpdieren, alles geïntegreerd tot een breed geheel
A zeer lang en indrukwekkend
T een wijn met een groot concentraat van prachtig fruit met fijne zuren en naadloos versmolten eigenschappen, zeer mineraal en gastronomisch
Conclusie
Vijf energieke wijnen die aantonen dat enkele jaren flesrijping een prachtig resultaat opleveren.